Aby ochronić  wszystkie ważne dane przez ich wykradnięciem, nie wystarczą  tylko programy antywirusowe. Co prawda antywirus ma możliwość wynajdywania programów śledzących, ale antywirusy, nawet te najlepsze, nie ochronią naszych danych zebranych na przykład w serwisach internetowych. Dobre hasło powinno być skomplikowane i długie. Jego złamanie metodą siłową jest wtedy długotrwałe i dochodzi nawet do kilku tygodni, czas zależy od stopnia skomplikowania i długości hasła. Metoda siłowa, czyli brutal force, próbuje wszystkich kombinacji znaków, dlatego obciąża komputer i zajmuje sporo czasu. W Internecie znajdziemy programy komputerowe sprawdzające stopień skomplikowania hasła. Warto sprawdzić, jak trudne do złamania jest nasze hasło. Dodatkowo nie powinno się mieć takiego samego hasła we wszystkich miejscach, gdyż złamanie go na przykład na internetowym forum może doprowadzić do włamania na konto bankowe i do kradzieży zgromadzonych tam oszczędności. Jak mówi zasada, ostrożności nigdy nie za wiele, więc warto się zabezpieczać!

Co powinniśmy zrobić, gdy nagle zadzwoni telefon, ktoś przedstawi się  jako administrator systemu lub konserwator komputerowy i uprzejmie poprosi o podanie nazwy użytkownika i hasła? Okazuje się, że natychmiast powinniśmy się rozłączyć i… zadzwonić do administratora. Zapewne dzwoniąca osoba wcale nie była tym, za kogo się podaje, gdyż administratorzy nigdy nie zbierają tego typu informacji przez telefon. Jak jeszcze powinniśmy chronić nasze dane? Warto, by na naszej maszynie zainstalowany był dobry antywirus, który wyszuka zainfekowane pliki na naszym komputerze. Dzięki tak zwanej ochronie rezydentnej, programy antywirusowe chronią także wszelkie nowo otwierane pliki. Antywirusy mogą też automatycznie się uaktualniać i skanować dyski w poszukiwaniu insektów i niebezpiecznych plików. Warte polecenia są też programy komputerowe chroniące przed spyware, czyli przed oprogramowaniem śledzącym to, co robimy w Sieci, co gdzie wpisujemy i z kim się kontaktujemy. Szczególnie ważne jest też, by posiadać firewalla.

Nowoczesne programy antywirusowe mają obsługę blokowania wirusów przesyłanych przez SMSy! Jest to tak zwany „SMS antyspam”, który nie przyjmuje wiadomości od nieznanych nadawców. Tak jak antyspam w poczcie e-mail, filtruje on przychodzące wiadomości według czarnych i białych list nadawców. Dobre antywirusy mają też obsługę skanowania plików CAB. Są to pliki skompresowane, które zawierają zagnieżdżone foldery i kolejne, osobno skompresowane pliki. Dobrze, jeśli antywirus ma zmienną głębokość skanowania tych plików, a także możliwość wysyłania statystyk i raportów ze skanowania na telefon lub e-mail, a także przechowywuje te dane w przyjaznym formacie, który łatwo otworzyć programem takim jak Word. Programy komputerowe które zeskanują nam system w poszukiwaniu wirusów powinny też mieć możliwość aktualizacji automatycznych i tych uruchamianych na żądanie użytkownika. Pobieranie powinno odbywać się zgodnie z harmonogramem, przykładowo codziennie, raz w tygodniu lub raz w miesiącu. Program powinien też być łatwy w obsłudze i nie zajmować zbyt wiele pamięci.

Kevin Mitnick, który jest chyba najsłynniejszym hakerem świata, który przeszedł  na „dobrą stronę”, zawsze mówił, że najsłabszym ogniwem w łańcuchu zabezpieczeń systemów komputerowych są ludzie. Programy komputerowe łamania haseł były dla niego obce, do zdobywania haseł wykorzystywał jedynie ludzką naiwność. Bardzo ważne jest więc, by nigdy nie podawać nikomu haseł. Jeśli je komuś podamy, przed włamaniem do naszego systemu nie uchroni nas żaden antywirus. Pamiętajmy, że programy antywirusowe mają za zadanie jedynie ochronę przed szkodliwym i złośliwym oprogramowaniem, a nie przed takimi bezpośrednimi atakami na nas. Antywirusy mogą jedynie posiadać firewalla, czyli zaporę ogniową, jednak ona uchroni nas tylko przed łamaniem haseł, a nie przed tym, byśmy ich nikomu nie podali. To bardzo ważna zasada. Dobrą praktyką jest też nie zapisywanie haseł w dostępnych miejscach, na przykład leżących na stoliku notesach czy na tablicy korkowej. Najlepiej jest je po prostu zapamiętać, a nie korzystać z pamięci zewnętrznej, jaką jest kartka.

Programy antywirusowe to bardzo złożone aplikacje, składające się z wielu części. Integralną częścią jest skaner. Skaner pocztowy ma na przykład za zadanie ochronę naszego komputera przed niebezpieczeństwami, których źródłem jest poczta elektroniczna, a w szczególności przesyłane przez nią i za jej pośrednictwem załączniki. Obecnie najczęściej wirusy znajdują się właśnie w poczcie, chociaż pewnie wskaźnik ten spadł, odkąd Google wyposażyło swojego Gmaila w antywirus. Moduł ten sprawdza wszystkie wiadomości wysyłane i przychodzące na pocztę. Bardzo ważnym modułem, który posiadają antywirusy jest kwarantanna. Zapisują się tam, a właściwie przenoszą pliki, z których nie da się wymazać wirusa, innymi słowy naprawić. Niestety, po przeniesieniu skażonych plików do kwarantanny niektóre programy komputerowe mogą przestać działać lub działać nieprawidłowo. Szczególnie tyczy się to systemu operacyjnego. Pliki w kwarantannie są przechowywane tak, że uniemożliwione jest dalsze rozprzestrzenianie się wirusa. Można próbować naprawić je po pobraniu nowszych aktualizacji.

Dobre programy antywirusowe powinne charakteryzować się dużą skutecznością w wykrywaniu niebezpiecznych programów, a także powinny mieć jak najprostszy interfejs, by dla słabo zorientowanego w obsłudze komputera użytkownika nowy antywirus nie był czymś strasznie trudnym do nauczenia się. Antywirusy składają się z różnych modułów odpowiedzialnych za określone zadania. Najbardziej podstawowym modułem jest skaner antywirusowy, który  sprawdza wybrane części systemu pod kątem występowania wirusów. Skanowanie uruchamiane jest przez użytkownika. Te programy komputerowe mają też moduł działający w tle, czyli monitor antywirusowy lub osłona rezydentna, odpowiedzialna za nadzorowanie wszelkich operacji na plikach. Skaner skryptowy sprawdza wykonywane na komputerze skrypty. Ważną sprawą dotyczącą każdego programu antywirusowego są uaktualnienia, czyli  aktualizacje bazy danych o wirusach. Jak wiemy, wciąż powstają nowe wirusy tworzone w różnych celach, więc skaner powinien je znać i potrafić poprawnie identyfikować.

Jakie cechy i jakie funkcje powinien posiadać dobry antywirus? Przede wszystkim program ten powinien posiadać szybki i skuteczny skaner. Skaner, który posiadają programy antywirusowe powinien znajdywać i usuwać wszystkie znalezione zagrożenia, zanim spowodują one zniszczenia w danych zgromadzonych na naszym dysku i pamięciach zewnętrznych, na przykład na pendrive. Silnik heurystyczny, czyli taki, który chroni przeciwko nieznanym zagrożeniami również powinien być włączony w antywirusy. Ochrona przeciwdziałać powinna szkodliwemu oprogramowaniu, takiemu jakim są wirusy, spyware, adware, trojany, robaki, rootkity i inne. Te Programy komputerowe powinny też mieć skaner na żądanie, który sprawdzi pamięć, aktywne procesy i karty pamięci, a także przeszuka foldery. Warto, by był też skaner rezydentny, który skanuje wszystkie otwierane pliki, na przykład załączniki do e-mail czy dokumenty wysyłane przez komunikatory, oraz pliki pobierane przez łącza takie jak Bluetooth, WiFi, podczerwień, GPRS lub EDGE.

Osłona rezydentna, specjalna funkcja, którą ma prawie każdy antywirus, ma za zadanie monitorowanie wszystkich uruchamianych aplikacji i wszystkich otwieranych dokumentów, na przykład dokumentów tekstowych, w których mogą ukrywać się wirusy napisane w makrach. Takie programy antywirusowe skutecznie zapobiegają zarażeniu naszego komputera groźnym wirusem. Specjalne moduły, które zawierają antywirusy chronią określone z góry strefy komputera, na przykład pocztę, przeglądarkę internetową, system plików lub połączenia peer to peer. Każdy z tych modułów można niezależnie skonfigurować. Są też programy komputerowe które chronią przed phishingiem, czyli nakłanianiem naiwnego użytkownika do przesłania złodziejowi hasła przez telefon czy e-mail. Włamywacz może podszywać się pod administratora lub pracownika obsługi technicznej. Czasem wysyłane są też maile z prośbą o potwierdzenie hasła. Do złudzenia przypominają one maile wysyłane przez banki. Programy antyphisingowe od razu wykryją fałszywkę, dzięki liście podejrzanych adresów internetowych.

Programy antywirusowe to nie wszystko. Pomimo tego, że antywirus ochroni nas nie tylko przed wirusami, ale i przed trojanami, a także atakami z sieci, gdyż dzisiejsze dobre antywirusy mają wbudowane zapory ogniowe, dla bezpieczeństwa danych powinniśmy pilnować, by nasze hasła były niemożliwe do złamania. Jak wymyślić dobre hasło? Hasła będące jednym słowem, w dodatku na przykład nazwą psa, nie stanowi żadnej przeszkody. Są one łatwe do złamania tak zwaną metodą słownikową. Polega ona na tym, że programy komputerowe do łamania haseł, czyli łamacze, próbują porównać nasze hasło z jednym słów z dołączonego słownika. Słownik może być w różnych językach, a więc słowo po hiszpańsku jest tak samo złym hasłem jak słowo po polsku czy po angielsku. Swoje dokumenty, konta lub dyski najlepiej chronić hasłem złożonym z liter, cyfr i znaków specjalnych.Ważna jest też długość hasła, ponieważ złamanie hasła złożonego z powyżej dziesięciu znaków jest zbyt długotrwałe, by było opłacalne. Mowa tu o drugiej metodzie, czyli o brutal force.

Programy antywirusowe i ochrona komputera to temat rzeka. Można pisać wiele o sposobach walki z wirusami, trojanami czy też z włamywaczami do systemów komputerowych. Dzisiejsze antywirusy są wyposażone w wiele różnych funkcji. Mogą one posiadać wbudowany firewall, czyli tak zwaną zaporę ogniową. Jest ona co prawda integralną częścią systemu Windows XP, jednak nie zawsze działa prawidłowo, a niektóre osoby mają spore problemy z jej dostosowaniem do własnego użytku i konfiguracją, więc powstały liczne programy komputerowe chroniące przed atakami z sieci, a także przed trojanami. Ich zadaniem jest zamykanie wszystkich systemowych portów w taki sposób, aby niemożliwe było niekontrolowane pobieranie danych z naszego komputera lub zwykłe ich tak zwane „wyciekanie”. Nawet najlepszy antywirus nie ochroni nas jednak przed własną bezmyślnością. Nigdy nie wolno otwierać plików nieznanego pochodzenia, na przykład wysłanych przez nieznajomą osobę poprzez komunikatory internetowe, czaty lub też jako załącznik e-mail.